Vitrektomi Nedir? Ameliyatı ve İyileşme Süreci

Vitrektomi kararı, gözdeki hastalığın türü, görmeyi ne ölçüde etkilediği ve diğer tedavi seçenekleri değerlendirilerek göz hekimi tarafından verilir.

 

Vitrektomi Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

 

Vitrektomi, gözün arka bölümünü ve retina tabakasını etkileyen çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılabilir. Başlıca uygulama nedenleri şunlardır:

 

• Diyabetik retinopati: Diyabete bağlı olarak göz içinde kanama gelişmesi veya anormal dokuların retinada çekintiye neden olması durumunda uygulanabilir.
• Retina dekolmanı: Retina tabakasının bulunduğu yerden ayrıldığı durumlarda, retinanın yeniden yerine yerleştirilmesine yardımcı olmak amacıyla yapılabilir.
• Makula deliği: Görmenin merkezinden sorumlu makula bölgesinde oluşan deliğin tedavisinde tercih edilebilir.
• Epiretinal membran: Retina yüzeyinde oluşan ve görmede bulanıklık ya da şekil bozukluğuna neden olabilen zarların çıkarılması için uygulanabilir.
• Vitreus kanaması: Göz içindeki kanamanın görmeyi engellediği ve cerrahi müdahalenin gerekli görüldüğü durumlarda yapılabilir.
• Göz içi yabancı cisimler ve bazı enfeksiyonlar: Gözün içine giren yabancı cisimlerin çıkarılması veya bazı ciddi göz içi enfeksiyonlarının tedavisinde diğer işlemlerle birlikte uygulanabilir.

 

Vitrektomi gereksinimi, her hastalıkta aynı değildir. Tedavi seçimi, hastalığın özelliklerine ve gözün mevcut durumuna göre belirlenir.

 

Vitrektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

 

Vitrektomi, ameliyat mikroskobu ve özel cerrahi aletler kullanılarak gerçekleştirilir. İşlem genellikle gözün beyaz bölümünde, sklera adı verilen dokuda açılan küçük kesilerden yapılır.

 

Ameliyat sırasında vitreus dokusu özel bir cerrahi aletle çıkarılır. Gerekli görülen durumlarda retina üzerindeki zarlar temizlenebilir, retinadaki yırtıklar lazerle tedavi edilebilir veya retinanın yeniden yerine yerleşmesine yardımcı olacak ek işlemler uygulanabilir.

 

Cerrahinin sonunda göz içine, yapılan işleme ve hastalığın durumuna bağlı olarak farklı maddeler yerleştirilebilir:

 

• Dengeli tuz çözeltisi: Göz içindeki boşluğun doldurulması için kullanılabilir. Zamanla gözün kendi sıvı dengesi içinde yerini doğal göz sıvısı alır.
• Gaz veya hava: Özellikle bazı retina yırtığı ve retina dekolmanı ameliyatlarında, retinanın uygun konumda kalmasına yardımcı olmak için kullanılabilir. Gaz, zamanla kendiliğinden emilir.
• Silikon yağı: Daha uzun süreli desteğe ihtiyaç duyulan bazı durumlarda tercih edilir. Kendiliğinden emilmediği için uygun görülen hastalarda daha sonra ayrı bir ameliyatla çıkarılabilir.

 

Kullanılacak yöntem ve tamponat maddesi, hastanın gözündeki probleme göre göz cerrahı tarafından belirlenir.

 

Vitrektomi Sonrası İyileşme Süreci

 

Vitrektomi sonrasındaki iyileşme süreci; tedavi edilen hastalığa, retinanın durumuna ve ameliyatta kullanılan yönteme göre değişir. Bazı hastalarda görme kısa sürede iyileşmeye başlayabilirken bazı hastalarda iyileşme haftalar veya aylar sürebilir.

 

Göz içine gaz yerleştirildiyse gaz kabarcığı bir süre görüşü bulanıklaştırabilir. Gaz küçüldükçe görme alanı kademeli olarak değişebilir. Silikon yağı kullanılması durumunda da görme düzeyi gözün genel durumuna bağlı olarak etkilenebilir.

 

Ameliyat sonrasında bazı hastalardan, gaz veya silikon yağının retinayı desteklemesine yardımcı olmak amacıyla belirli bir baş pozisyonunu korumaları istenebilir. Bu pozisyonun nasıl uygulanacağı ve ne kadar sürdürüleceği, yapılan cerrahiye göre değişir.

 

Göz içine gaz yerleştirilen hastalar, gaz tamamen emilene ve göz hekimi izin verene kadar uçak yolculuğu yapmamalıdır. Gaz kabarcığı basınç değişiklikleriyle genişleyerek göz içi basıncının tehlikeli düzeylere yükselmesine neden olabilir. Gaz mevcutken başka bir ameliyat veya anestezi gerekirse sağlık ekibine mutlaka bilgi verilmelidir.

 

Ameliyat sonrasında önerilen göz damlalarının kullanılması ve kontrol randevularına uyulması önemlidir. Şiddetli ağrı, görmede belirgin azalma veya giderek artan kızarıklık gibi belirtiler ortaya çıkarsa gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır.

 

Vitrektomi Ameliyatının Olası Riskleri Nelerdir?

 

Vitrektomi, birçok retina hastalığının tedavisinde kullanılan bir cerrahi yöntemdir. Bununla birlikte her ameliyatta olduğu gibi bazı riskler taşıyabilir. Bu riskler, hastalığın özelliklerine ve yapılan işlemlere göre değişebilir.

 

Olası komplikasyonlar arasında göz içi basıncında yükselme veya düşme, kanama, enfeksiyon, retina yırtığı ya da dekolmanı ve görmede beklenen düzeyde iyileşme sağlanamaması bulunabilir. Doğal göz merceği bulunan kişilerde katarakt gelişimi de hızlanabilir.

 

Ameliyat öncesinde göz hekimi, işlemin beklenen yararlarını, olası risklerini ve alternatif tedavi seçeneklerini hastayla birlikte değerlendirir.

 

Vitrektomi Sonrası Görme Ne Zaman İyileşir?

 

Ameliyat sonrası görmenin ne kadar sürede ve hangi düzeyde iyileşeceği kişiden kişiye değişir. Retina tabakasının ameliyat öncesindeki durumu, makula bölgesinin etkilenip etkilenmediği ve altta yatan hastalık, görsel sonucu etkileyen önemli faktörlerdir.

 

Göz içinde gaz bulunması erken dönemde görmeyi belirgin biçimde kısıtlayabilir. Gazın emilmesiyle görme kademeli olarak değişebilir; ancak bu durum her hastada aynı hızda gerçekleşmez. Bazı hastalarda görme iyileşmesi aylar boyunca devam edebilir ve ameliyata rağmen görme tamamen normale dönmeyebilir.

 

Ameliyat sonrası kontrollerde gözün iyileşme durumu, retina tabakasının konumu ve gerekli görülen diğer bulgular değerlendirilir. Muayene ve görüntüleme yöntemleri, hastanın ihtiyaçlarına göre planlanır.

 

Sıkça Sorulan Sorular

 

1. Vitrektomi ameliyatı ne kadar sürer?

 

Ameliyatın süresi, tedavi edilen hastalığa ve uygulanacak ek işlemlere göre değişir. Bu nedenle her hasta için geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir. Tahmini süre, ameliyat öncesindeki değerlendirme sırasında göz hekimi tarafından paylaşılabilir.

 

2. Vitrektomi sırasında hangi anestezi uygulanır?

 

Vitrektomi ameliyatı, hastanın genel sağlık durumu ve yapılacak işlemin özelliklerine göre lokal anestezi ve gerektiğinde sedasyonla veya genel anestezi altında gerçekleştirilebilir. Uygun anestezi yöntemi, hasta ve sağlık ekibinin değerlendirmesiyle belirlenir.

 

3. Çıkarılan vitreus jeli yeniden oluşur mu?

 

Çıkarılan vitreus jeli aynı yapıda yeniden oluşmaz. Göz içindeki boşluk, ameliyatta kullanılan maddeye ve gözün doğal sıvı dengesine bağlı olarak sıvıyla veya uygun durumlarda kullanılan tamponat maddeleriyle dolu olur.

 

4. Vitrektomi sonrasında uçak yolculuğu yapılabilir mi?

 

Göz içine gaz veya hava kabarcığı yerleştirildiyse, kabarcık tamamen kaybolana ve göz hekimi izin verene kadar uçak yolculuğundan kaçınılmalıdır. Gazın göz içinde kalma süresi kullanılan gazın türüne göre değişir. Seyahat öncesinde mutlaka hekimden onay alınmalıdır.

 

5. Vitrektomi sonrasında silikon yağı çıkarılır mı?

 

Silikon yağı, retinaya uzun süreli destek sağlamak amacıyla kullanılabilir ve kendiliğinden emilmez. Retinanın durumu ve cerrahi sonrası iyileşme değerlendirildikten sonra, uygun görülen hastalarda ikinci bir ameliyatla çıkarılması planlanabilir. Yağın ne zaman çıkarılacağı her hasta için ayrı değerlendirilir.

 

6. Vitrektomi sonrasında katarakt gelişebilir mi?

 

Evet. Özellikle doğal göz merceği bulunan kişilerde vitrektomi sonrasında katarakt gelişimi hızlanabilir. Bu olasılık yaşa ve gözün durumuna göre değişebilir. Katarakt gelişmesi durumunda gerekli tedavi, göz hekimi tarafından ayrıca değerlendirilir.