Meme Kanseri Nedir, Nasıl Anlaşılır?

Meme Kanseri Nedir?

Meme dokusunu oluşturan hücrelerin normal kontrol mekanizmalarının dışına çıkarak çoğalmaya başlaması meme kanserinin gelişmesine neden olabilir. Hastalık farklı hücrelerden başlayabilir ve farklı biyolojik özellikler gösterebilir. Bu nedenle meme kanseri tek tip bir hastalık değildir; tanı konulduğunda tümörün özellikleri tedavinin planlanmasında dikkate alınır.

Meme kanseri kadınlarda çok daha sık görülmekle birlikte erkeklerde de ortaya çıkabilir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 0,5–1'i erkeklerde görülmektedir.

Meme Kanseri Nasıl Anlaşılır?

Meme kanserinin en sık fark edilen belirtilerinden biri memede veya koltuk altında ele gelen yeni bir kitle ya da sertliktir. Ancak her meme kitlesi kanser anlamına gelmez. Kitlenin ağrısız olması da önemsiz olduğu anlamına gelmemelidir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında şunlar yer alabilir:

• Memede veya koltuk altında yeni gelişen kitle ya da sertlik
• Memenin büyüklüğünde, şeklinde veya görünümünde değişiklik
• Meme derisinde çekilme veya çöküntü
• Meme derisinde kızarıklık veya kalınlaşma
• Deride portakal kabuğunu andıran görünüm
• Meme ucunda içe doğru çekilme veya şekil değişikliği
• Meme ucundan özellikle kendiliğinden ve kanlı akıntı gelmesi
• Meme veya meme ucunda iyileşmeyen yara, kabuklanma ya da belirgin cilt değişikliği
• Koltuk altında veya köprücük kemiği çevresinde şişlik

Meme kanseri başlangıç döneminde ağrıya neden olmayabilir. Bu nedenle özellikle yeni ortaya çıkan ve devam eden değişikliklerin ağrı yapıp yapmadığına bakılmaksızın değerlendirilmesi önemlidir.

Memede Ele Gelen Her Kitle Kanser midir?

Hayır. Memede fark edilen kitlelerin önemli bir bölümü kist, fibroadenom veya diğer iyi huylu meme hastalıklarından kaynaklanabilir. Ancak kitlenin yapısının yalnızca elle muayene edilerek kesin olarak anlaşılması mümkün değildir.

Yeni fark edilen bir kitle veya meme değişikliği uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir. Gerekli görülmesi halinde mamografi, ultrasonografi veya diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Meme Kanseri Riskini Artıran Faktörler Nelerdir?

Meme kanseri herhangi bir kişide ortaya çıkabilmekle birlikte bazı faktörler riski artırabilir. Bunlardan bazıları şunlardır:

• İlerleyen yaş
• Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü bulunması
• BRCA1, BRCA2 gibi bazı kalıtsal gen değişikliklerinin bulunması
• Daha önce meme kanseri geçirmiş olmak
• Yoğun meme dokusuna sahip olmak
• Göğüs bölgesine daha önce radyoterapi uygulanmış olması
• Obezite, özellikle menopoz sonrası fazla kilo
• Alkol kullanımı
• Sigara kullanımı
• Bazı hormonal ve üreme özellikleri
• Menopoz sonrası bazı hormon tedavilerinin uzun süre kullanılması

Ailesinde meme kanseri bulunmaması kişinin meme kanseri açısından tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez. Meme kanseri tanısı alan kadınların önemli bir bölümünde bilinen bir aile öyküsü bulunmayabilir.

Meme Kanserinde Erken Tanı Neden Önemlidir?

Meme kanseri erken evrede belirti vermeden gelişebilir. Hastalığın henüz küçükken ve çevre dokulara veya uzak organlara yayılmadan saptanması, tedavi seçeneklerinin planlanması ve tedavi başarısı açısından önem taşır.

Bu nedenle kişinin yalnızca bir belirti ortaya çıktığında değil, yaşına ve risk durumuna uygun dönemlerde düzenli kontrollerini yaptırması gerekir.

Meme Kanseri Taraması Nasıl Yapılır?

Mamografi, henüz herhangi bir belirti bulunmayan kişilerde meme kanserini erken dönemde saptamak amacıyla kullanılan temel tarama yöntemidir.

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında 40–69 yaş arasındaki kadınlara 2 yılda bir mamografi önerilmektedir. Ayrıca meme sağlığı konusunda farkındalık kazanılması ve düzenli klinik değerlendirmenin sürdürülmesi önem taşır.

Ailesinde genç yaşta meme kanseri görülmesi, bilinen genetik yatkınlık veya kişisel yüksek risk faktörlerinin bulunması durumunda ise tarama yaşı ve kullanılacak yöntemler standart programdan farklı olabilir. Bu kişiler için takip planı hekim tarafından kişisel risk değerlendirmesine göre belirlenmelidir.

Kendi Kendine Meme Kontrolü Neden Önemlidir?

Memenin normal görünümünü ve yapısını bilmek, sonradan ortaya çıkan değişikliklerin daha kolay fark edilmesini sağlayabilir.

Kişinin meme dokusunda daha önce olmayan bir sertlik, şekil değişikliği, meme ucunda çekilme, akıntı veya cilt değişikliği fark etmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurması önemlidir.

Kendi kendine meme kontrolü, mamografi ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal programında kadınların meme farkındalığı konusunda bilgilendirilmesi ve kendi kendine meme muayenesi konusunda danışmanlık verilmesi de yer almaktadır.

Meme Kanseri Tanısı Nasıl Konur?

Memede şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde öncelikle hekim tarafından klinik değerlendirme yapılır. Hastanın yaşı, şikâyetleri, aile öyküsü ve risk faktörlerine göre ileri incelemeler planlanabilir.

Tanı sürecinde;

• Mamografi
• Meme ultrasonografisi
• Gerektiğinde meme MR'ı
• Biyopsi

gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Görüntüleme yöntemlerinde şüpheli bir alan saptanması tek başına kanser tanısı anlamına gelmez. Kesin tanı, gerekli görülen durumlarda şüpheli dokudan alınan örneğin patolojik olarak incelenmesiyle konulur.

Meme Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Meme kanseri tedavisi her hasta için aynı değildir. Tedavinin planlanmasında tümörün büyüklüğü ve yaygınlığı, hastalığın evresi, kanser hücrelerinin biyolojik özellikleri, hormon reseptörleri, HER2 durumu, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu gibi birçok faktör değerlendirilir.

Tedavi sürecinde hastanın durumuna göre;

• Cerrahi tedavi
• Radyoterapi
• Kemoterapi
• Hormon tedavisi
• Hedefe yönelik tedaviler
• İmmünoterapi

gibi yöntemlerden biri veya birkaçı uygulanabilir.

Tedavi planının genel cerrahi, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji, patoloji ve gerektiğinde diğer branşların birlikte değerlendirmesiyle oluşturulması önem taşır.

Meme Kanserinden Korunmak Mümkün mü?

Meme kanserini tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Bununla birlikte sağlıklı yaşam alışkanlıkları bazı değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasına katkıda bulunabilir.

Düzenli fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak, sigara ve alkolden uzak durmak ve dengeli beslenmek genel sağlık açısından olduğu gibi meme sağlığı açısından da önem taşır.

Ancak sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olmak tarama ve kontrollerin yerine geçmez.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?

Memede veya koltuk altında daha önce olmayan bir kitle fark edilmesi, meme şeklinde veya derisinde değişiklik gelişmesi, meme ucunun içe çekilmesi ya da kendiliğinden akıntı gelmesi gibi durumlarda değerlendirme ertelenmemelidir.

Memede fark edilen her değişiklik kanser anlamına gelmez; ancak değişikliğin nedeninin belirlenmesi için uzman hekim değerlendirmesi önemlidir.

Belirti olmasa dahi yaşınıza, aile öykünüze ve kişisel risk faktörlerinize uygun meme kontrollerini düzenli olarak yaptırmayı ihmal etmeyin.